‘Yüzümüzü yenilenebilir enerjiye dönmeliyiz’

14 Ocak 2021 Perşembe   17:48

Demet ARAN

ANKARA (Anayurt) - Doğal Hayatı Koruma Vakfı (WWF) ile Sürdürülebilir Ekonomi ve Finans Araştırmaları Derneği (SEFİA) tarafından hazırlanan rapora göre EMBA Elektrik Üretim Anonim Şirketi tarafından lisansı alınan ve Çin’in Türkiye’deki en büyük doğrudan yatırımı olarak bilinen Hunutlu Termik Santrali maliyetini, üretim ömrü olan 30 yılda çıkaramayacak. Santral için 2016 yılında 3,5 milyar TL sabit yatırım tutarı üzerinden KDV istisnası ve 768 milyon dolar tutarındaki makine teçhizat ithalatı üzerinden de gümrük vergisi muafiyeti sağlanmıştı.

WWF ve SEFİA tarafından hazırlanan raporda ilk olarak, dünya genelinde elektrik üretiminde yenilenebilir kaynakların kullanımıyla maliyetlerdeki düşüşe dikkat çekildi. Örneğin son 11 yılda güneş FV sistemlerinde maliyet yüzde 90, rüzgar enerjisinde ise yüzde 70 oranında maliyet düşüşü görüldü. Üstelik aynı dönemde kömürlü termik santrallerin maliyetinde yüzde 1 oranında artış gözlendi.

İTHAL KÖMÜRÜN PAYI YÜZDE 60

Her ne kadar 2017’de açıklanan Milli Enerji ve Maden Politikasında yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarının geliştirilmesi perspektifiyle 2019’da fosil yakıtlara 24,8 milyar TL’lik destek sağlansa ve bu desteklerde yerli kömürün payının artırılması hedeflense de yerli kömürün payı yüzde 25-30 bandında sabit kaldı. İthal kömürün payı ise 1980’de yüzde 2 iken 2018’de yüzde 17’ye yükseldi. Böylece Türkiye’deki kömür arzı içerisindeki ithal kömürün payı yüzde 10’dan yüzde 60’a yükseldi. Humutlu Termik Santrali’nde de ithal kömür kullanılacak.

Üstelik Çin, yurt yatırımlarında yenilenebilir enerjiyi önceliyor. Kömüre dayalı termik santral yatırımlarını ise 27 ülkede tercih ediyor.

YATIRIM MALİYETİNİ KARŞILAMIYOR

Rapora göre tamamlanması durumunda 1.320 MW kapasiteye sahip olacak santralin yatırım maliyeti, farklı kaynaklardan alınan bilgilere göre 1,7 milyar dolar ile 2,1 milyar dolar arasında. Santralin maliyetlerini kömürün maliyeti ve elektrik üretme maliyeti olarak sınıflandıran rapora göre 1 ton kömürün maliyeti en az 184,75 dolar, elektrik üretme maliyeti ise MWh başına 69,35 dolar. Bu hesaba göre ortalama elektrik fiyatının 50 dolar olacağı düşünüldüğünde üretilecek MWh başına brüt kar 18,77 dolar olacak. ÇED raporuna göre şirketin yılda 9,9 milyar kWh eletrik üreteceği düşünüldüğünde de şirketin yıllık net karının 164 milyon dolar olması bekleniyor. Yatırım maliyeti 2,1 milyar dolar olarak düşünüldüğünde Humutlu Termik Santrali, yatırım maliyetini işletme ömrü boyunca karşılayamayacak. Üstelik maliyetin 1,7 milyar dolar olarak hesaplandığı düşük yatırım maliyeti senaryosunda da durum değişmiyor. Bu senaryoda santral yatırım maliyetini ancak 26 yılda karşılayabilecek. İnşaat süresi de eklendiğinde bu süre 30 yılı buluyor. Rapora göre santral ancak düşük maliyet yüksek gelir senaryosu altında yatırımı geri ödeyecek noktaya gelebiliyor.

“YÜZÜMÜZÜ YENİLENEBİLİR ENERJİYE DÖNMELİYİZ”

Hunutlu Termik Santrali’ne ilişkin gazetemize değerlendirmelerde bulunan CHP Adana Milletvekili Burhanettin Bulut, dünyanın gelişmiş ülkelerinin havayı, suyu, toprağı zehirleyen, halk sağlığını tehdit eden fosil yakıt kullanımını terk ettiğini hatırlatarak Türkiye’nin kömür yatırımlarının büyüklüğü açısından dünyada ikinci Avrupa’da ise ilk sırada olduğunu söyledi. Termik santrallerin ve birçok sanayi kuruluşunun bulunduğu İskenderun Körfezi, yoğun kirleticilerin tehdidi altında. Bir de Sugözü sahilinde Hunutlu Kömürlü Termik Santral projesi eklendiğinde bölgenin hava kalitesi ciddi şekilde etkilenecek, çevre kirliliği had safhaya ulaşacak” diyen Bulut, Türkiye’de hava kirliliğinin yılda yaklaşık 52 bin erken ölüme neden olduğunu kaydetti. WWF ve SEFİA’nın raporunun Humutlu Termik Santrali’nin ekonomik getirisinin olmadığını ortaya koyduğunu ifade eden Bulut, “Proje, çevreye ve insan sağlığına zararı bir yana ekonomik olarak da ölü yatırım. Dünyada iklim krizinin yaşandığı bu dönemde, iklim krizini tetikleyen santrallerin yerine ülke olarak yüzümüzü yenilenebilir enerjiye dönmeliyiz. Çevreye ve insan sağlığına zarar verecek, ekonomik olarak da hiçbir katkısı olmayan kömürlü terminallerden bir an önce vazgeçmeliyiz” dedi.

ARAŞTIRMA ÖNERGESİ YANITSIZ

Humutlu Termik Santrali, ekolojik dengeye ve halk sağlığına vereceği zararlar yönünden de çokça eleştirilmişti. Santralin yapılacağı bölgede bulunan İSKEN Sugözü Termik Santrali’nin kurulmasının ardından 2009-2014 yılları arasında bölgedeki kanser vakalarında 11 kat artış görülmüştü. Santralle ilgili CHP Adana Milletvekili Ayhan Barut’un Meclis’e sunduğu araştırma önergesine de henüz yanıt verilmedi.



Sayfa Adresi: http://anayurtgazetesi.com/haber/Yuzumuzu-yenilenebilir-enerjiye-donmeliyiz/721306