Ar-Ge harcamalarında 10 yılın rekoru kırıldı: Yüzde 1,06

23 Ekim 2020 Cuma   15:05

Uğur DUYAN

ANKARA (Anayurt)- Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) "2019 Yılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetleri Araştırması" sonuçlarına göre, söz konusu harcamanın gayrisafi yurt içi hasıla içindeki payı 2018'de yüzde 1,03 iken, 2019'da yüzde 1,06'ya yükseldi.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank ise bu rakamla Türkiye'de son 10 yılın rekorunun kırıldığını belirterek "Özel sektör, inovasyon ruhunu tam da istediğimiz gibi ortaya koyuyor. Ar-Ge harcamalarının yüzde 64,2'sini, Ar-Ge finansmanının da yüzde 56,3'ünü özel sektör gerçekleştirdi" ifadelerini kullandı.

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) "2019 Yılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetleri Araştırması" sonuçlarına göre, söz konusu harcamanın gayrisafi yurt içi hasıla içindeki payı 2018'de yüzde 1,03 iken, 2019'da yüzde 1,06'ya yükseldi.

Ar-Ge harcamalarının 2019 yılında yüzde 56,3'ü mali ve mali olmayan şirketler tarafından finanse edilirken bunu yüzde 29,4 ile genel devlet, yüzde 12,8 ile yükseköğretim, yüzde 1,5 ile yurt dışı kaynaklar ve yüzde 0,02 ile yurt içi diğer kaynaklar takip etti.

Gayrisafi yurt içi Ar-Ge harcaması 2019 yılında bir önceki yıla göre 7 milyar 420 milyon TL artarak 45 milyar 954 milyon TL'ye yükseldi. Gayrisafi yurt içi Ar-Ge harcamasının gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) içindeki oranı 2018 yılında yüzde 1,03 iken, 2019 yılında yüzde 1,06'ya yükseldi.

TÜRKİYE OECD ORTALMASININ ALTINDA

OECD ülkelerinin ortalamasının yüzde 2,4 olduğu göz önünde bulundurulduğunda, Türkiye'nin Ar-Ge için ayırdığı bütçenin diğer birçok üye ülkelerin gerisinde olduğu ortaya çıkıyor.

OECD'inin 2018 verilerine göre Ar-Ge harcamalarında en fazla pay ayıran ülke yüzde 4,9 ile İsrail, onu yüzde 4,5 ile Güney Kore takip ediyor.

AB ülkelerinin ortalama payı yüzde 1,97, OECD ülkelerinin payı yüzde 2,37’de kalırken, İsviçre 3,37, İsveç 3,33 ve Japonya yüzde 3,3 pay ile Ar-Ge harcamalarında dünya sıralamasında üst sıralarda yer alıyor.

Bu ülkeler arasında en az pay ayıran ülke ise yüzde 0,3 ile Şili ve Meksika. Türkiye Ar-Ge harcamalarına yüzde 1 veya daha az pay ayıran 7 OECD ülkesinden biri.

ASLAN PAYI MALİ VE MALİ OLMAYAN ŞİRKETLERDE

Ar-Ge harcamalarında mali ve mali olmayan şirketler yüzde 64,2 ile en büyük paya sahipken, bunu yüzde 29,2 ile yükseköğretim takip etti. Kâr amacı olmayan kuruluşlar tarafından yapılan Ar-Ge harcamalarının da dahil olduğu genel devlet Ar-Ge harcamalarının toplam Ar-Ge harcamaları içindeki payı ise yüzde 6,6 oldu. Ar-Ge harcamaları içerisinde personel harcamaları yüzde 51,6 ile en büyük harcama kalemini oluşturdu.

Tam zaman eşdeğeri (TZE) cinsinden 2019 yılında toplam 182 bin 847 kişi Ar-Ge personeli olarak çalıştı. Bir önceki yıla göre TZE cinsinden Ar-Ge personeli sayısındaki artış yüzde 6,2 oldu. Sektörler itibari ile dağılımına bakıldığında ise TZE cinsinden toplam Ar-Ge personelinin 2019 yılında yüzde 62,9'u mali ve mali olmayan şirketlerde, yüzde 32,3'ü yükseköğretimde ve yüzde 4,9'u kâr amacı olmayan kuruluşların da dahil edildiği genel devlet sektöründe yer aldı.

KADIN PERSONELİN ORANI YÜZDE 31,8 OLDU 

TZE cinsinden kadın Ar-Ge personel sayısı, 2019 yılında 58 bin 224 kişi ile toplam Ar-Ge personel sayısının yüzde 31,8'ini oluşturdu. Sektörler itibari ile TZE cinsinden kadın Ar-Ge personel oranı mali ve mali olmayan şirketlerde yüzde 25,7, kâr amacı olmayan kuruluşların da dahil edildiği genel devlette yüzde 28,5, yükseköğretimde ise yüzde 44,4 oldu.

YÜZDE 32,8'İ DOKTORA VE  ÜSTÜ EĞİTİM DÜZEYİNE SAHİP

Öğrenim durumuna göre Ar-Ge personelinin yüzde 32,8'inin doktora ve üstü eğitim düzeyine sahip olduğu görüldü. Bunu sırasıyla yüzde 32,5 ile lisans, yüzde 24,6 ile yüksek lisans, %5,1 ile meslek yüksekokulu ve yüzde 5 ile lise ve altı kategorileri takip etti.

TZE cinsinden Ar-Ge personelinin eğitim durumuna göre dağılımı ise sırasıyla; yüzde 44,5 ile lisans, yüzde 21,6 ile yüksek lisans, yüzde 19,8 ile doktora ve üstü, yüzde 7,2 ile meslek yüksekokulu ve yüzde 6,7 ile lise ve altı izledi.

2019 yılında Ar-Ge harcamalarının en yüksek olduğu bölge toplam Ar-Ge harcamasının yüzde 31,6 ile Ankara bölgesi iken, bunu yüzde 26,4 ile İstanbul bölgesi ve yüzde 9,5 ile Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova bölgesi takip etti.

Ar-Ge personel sayısına göre ise toplam Ar-Ge personel sayısının yüzde 28,5 ile İstanbul bölgesi ilk sırada yer alırken, bu bölgeyi yüzde 18,7 ile Ankara ve yüzde 7,3 ile Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova bölgesi takip etti.

Ar-Ge faaliyeti yürüten imalat sektöründeki girişimler 2019 yılında imalat sektörü tarafından yapılan toplam ihracatın yüzde 50,5'ini gerçekleştirirken, imalat sektörü toplam üretim değerinin de yüzde 36,6'sını üretti. Bir önceki yıl bu oranlar sırasıyla yüzde 46,1 ve yüzde 36,5 idi. 



Sayfa Adresi: http://anayurtgazetesi.com/haber/Ar-Ge-harcamalarinda-10-yilin-rekoru-kirildi-Yuzde-1-06/714273