Gelin bugün biraz para konuşalım!

Oktay Taş
Oktay Taş

Gelin sizinle bu hafta sonu bütçe üzerine konuşalım. Hazine ve Maliye Bakanlığı, nisan ayı merkezi yönetim bütçe dengesine ilişkin verileri açıkladı. Buna göre; bütçede, mart ayındaki 68 milyar 972 milyon TL’lik açığın ardından nisan ayında da 50 milyar 167 milyon TL açık meydana geldi.

Nisan ayında bütçe gelirleri 164 milyar 114 milyon TL, giderler ise 214 milyar 281 milyon TL olarak gerçekleşti. Ocak ve şubat aylarında bütçe fazla vermiş ve böylece ilk çeyrek, 30,8 milyar TL fazlayla kapatılmıştı. Mart ve nisan aylarındaki açıkla, dönemsel olarak ocak-nisan bütçesi 19 milyar 358 milyon TL açık vermiş oldu.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, ocak-nisan dönemi bütçe verileriyle ilgili olarak “Merkezi yönetim bütçesi, 2021 yılı ocak-nisan döneminde 5 milyar 863 milyon TL fazla vermiş iken 2022 yılı ocak-nisan döneminde 19 milyar 358 milyon TL açık vermiştir. 2021 yılı ocak-nisan döneminde 73 milyar 374 milyon TL faiz dışı fazla verilmiş iken 2022 yılı ocak-nisan döneminde 84 milyar 615 milyon TL faiz dışı fazla verilmiştir” denildi.

Yine bakanlığın verilerine göre; merkezi yönetim bütçe giderleri, ocak-nisan dönemi itibarıyla 785 milyar 996 milyon TL olurken, faiz harcamaları 103 milyar 974 milyon TL olarak gerçekleştiği belirtiliyor. Faiz hariç bütçe giderleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 87,1 oranında artış göstermiş. Merkezi yönetim bütçe gelirleri ocak-nisan dönemi itibarıyla 766 milyar 638 milyon TL olarak gerçekleşirken bunun, 591 milyar 438 milyon TL’lik kısmını vergi gelirleri oluşturmuş.

Merkez Bankası da (TCMB), geçtiğimiz günlerde mart ayına ilişkin ödemeler dengesi istatistiklerini açıkladı. Buna göre, mart ayında cari açık geçen yılın aynı ayına göre 2 milyar 229 milyon dolar artarak (yüzde 67) 5 milyar 554 milyon dolara ulaştığı belirtilerek, 12 aylık cari açığın 24.2 milyar dolara yükseldiği belirtildi.

TCMB değerlendirmesine göre, bu gelişmede, ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığının 3,36 milyar dolar artarak 6,34 milyar dolara yükselmesi etkili oldu. Resmi rezervler mart ayında net 4 milyar 506 milyon dolar azaldı.

Gerek bakanlığın, gerekse TCMB’nin açıklamalarında oldukça detaylı bilgiler yer alıyor. Ancak bizim dikkatinizi çekmek istediğimiz birkaç nokta var ki bunlar önemli. Bunlardan ilki faiz ödemeleriyle ilgili. Merkezi yönetim bütçe giderleri içinde faiz giderleri ocak-nisan döneminde yani dört ayda 103 milyar 974 milyon TL olarak gerçekleşmiş.

Bir diğeri ise, cari açıkta meydana gelen yüzde 67 oranındaki artış. Merkez Bankası verilerine göre, cari açık dört ayda 5.5 milyar doları geçmiş.

Resmi rezervlerde de 4.5 milyar dolarak bir azalma yaşanmış.

Bunlar, dört aylık bir dönemi kapsadığından, bir ekonomi için kabul edilemeyecek kadar büyük değerlerdir. Faizle mücadele etmek üzere iktidara gelen, faizle mücadele etmek uğruna aldığı kararlarla ekonomiyi tam bir uçurumun kenarına getiren hükümet ne yazık ki bu mücadelesinde başarısız olmuştur. Bunun sonucu olarak enflasyon adeta patlamış resmi rakamlarla yüzde 70’lere ulaşmış, döviz kurları tutulamaz hale gelmiş, temel ihtiyaç maddelerinde yaşanan korkunç zamlarla hayat dayanılmaz boyutlarda ağırlaşmıştır.

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın merkezi bütçe yönetimi rakamları içinde dört aylık dönemde 766 milyar 638 milyon TL’lik gelir elde edildiğini de açıklıyor. 1.5 trilyon lira civarında bir gelirle bağlanan 2022 yılı bütçesinin, gelir kaleminin yarından fazlasının dört ayda gerçekleşmiş olması da ayrıca dikkat çekici. Bu hesaba göre, 2022 yılı bütçe gelirlerinin, hesaplanandan çok daha fazla olacağını iddia etmek herhalde bir kehanet olmaz diye düşünüyorum. Bu durum bize, hep söylendiğinin aksine kaynak sıkıntısı yaşanmayacağına da işaret etmiyor mu?

- Anayurt Gazetesi, Oktay Taş tarafından kaleme alındı
https://anayurtgazetesi.com/makale/11082223/oktay-tas/gelin-bugun-biraz-para-konusalim