Tarımın çilesi

Türkiye İstatistik Kurumu tarafından şubat ayına ait enflasyon rakamlarına ilişkin yazımıza bir günlük ara vererek, Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar’ın, geçtiğimiz hafta açıkladığı gıda fiyatlarına ilişkin değerlendirmelerini sizlerle bugün paylaşacağız.

TZOB’un tespitlerine göre; geçtiğimiz ay, üreticide 32 ürününün 17’sinde fiyat artışı sekizinde düşüşü görülmüş, yedi üründe ise fiyat değişimi yaşanmamış. TZOB Başkanı Bayraktar, şubatta üretici ile market arasındaki fiyat farkı en fazla yüzde 634,4 ile limonda görüldüğünü belirterek, limondaki fiyat farkını yüzde 572,2 ile portakal, yüzde 340,1 ile kuru incir, yüzde 259,3 ile kabak takip ettiğini söyledi.

Bayraktar, üretici fiyatına göre markette limonun 7,3 kat, portakalın 6,7 kat, kuru incirin 4,4 kat, kabağın 3,6 kat fazlaya satıldığına dikkati çekerek, üreticide 2 lira 50 kuruş olan limonun 18 lira 36 kuruşa, 3 lira 50 kuruş olan portakalın 23 lira 53 kuruşa, 115 lira olan kuru incirin 506 lira 20 kuruşa, 13 lira 33 kuruş olan kabağın 47 lira 90 kuruşa markette satıldığına dikkat çekti.

TZOB Başkanı Bayraktar, son aylarda en çok girdi fiyatlarından şikayet ediyor. Başkan “ girdi fiyatları düşmedikçe tüketici uygun fiyata gıda tüketemez” diyor. Kuruluş, çiftçilerle bire bir temas halinde olduğu için de ilk tespitleri çiftçilerden elde ediyor. Tüm illerde ve ilçelerde şubeleri olan TZOB bu nedenle yaşanan zorlukları bire bir görerek tespit edebiliyor.

TZOB’un, Ziraat Odaları aracılığıyla girdi piyasalarından aldığı fiyat verilerine göre; Şubat ayında, Ocak ayına göre, üre gübresi yüzde 7,6, amonyum sülfat gübresi yüzde 3,1, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 2, amonyum nitrat gübresi yüzde 0,7, DAP gübresi yüzde 0,3 oranında artış göstermiş. Son bir yılda üre gübresi yüzde 40,6, DAP gübresi yüzde 28 buçuk, amonyum sülfat gübresi yüzde 28,4, amonyum nitrat gübresi yüzde 27,8, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 23,6 oranında artmış.

Yine şubat ayında, ocak ayına göre süt yemi yüzde 2,4, besi yemi yüzde 2, son bir yılda süt yemi yüzde 42,8, besi yemi ise yüzde 42,6 oranında artarken, elektrik fiyatları son bir yılda yüzde 2,1,ilaç fiyatları aylık yüzde 3,9, yıllık yüzde 38 oranında artarak çiftçilere ağır bir yük getirmiş.

TZOB Bayraktar, şubat ayında girdilerde yıllık değişimde en fazla fiyat artışının mazotta görüldüğünü söylüyor. Son 15 günde mazot fiyatının 2 kez değiştiğini dile getiren TZOB Başkanı, şubat sonunda mazotun litresinin 42 lira 77 kuruş olduğunu belirtiyor.

Dünkü yazımızda 2023 yılı büyüme rakamlarını sizlerle paylaşmıştık. Buna göre, TÜİK verilerine göre, geçtiğimiz yıl tarım sektörü binde 2 küçülme yaşadığını yazmıştık. Başkan Bayraktar bu durumu şöyle açıklıyor:

“Üreticilerimiz son yıllarda artan üretim maliyetleriyle gerçekleştirilen üretimde beklediği geliri elde edemediğinde üretmekten kaçınıyor, zaman zaman kullandığı gübreyi de azaltıyor. Birbirinden farklı yüksek fiyatlardan çiftçilerimizi korumak gerekiyor. Yaşanan yüksek fiyat farkının önüne geçmek amacıyla gübrelerde tavan fiyat uygulanmalı.

Girdi fiyatları, gıdada tüketici fiyatlarının oluşmasında en önemli etkendir. Tarımda kullanılan girdilerin ise olmazsa olmazı mazottur. Toprağın hazırlanmasından ekimine, ekiminden hasadına kadar tüm tarımsal işlemlerde mazot kullanılıyor.

Şubat ayında girdilerde yıllık değişimde en fazla fiyat artışı mazotta görüldü. Mazot fiyatı son bir yılda yüzde 103,7 oranında arttı. 3 Ocak 2024 tarihinde mazottan alınan Özel Tüketim Vergisi’ne zam geldi ve 7 lira 5 kuruştan 8 lira 86 kuruşa yükseldi. Öte yandan mazotta bir de yüzde 20 oranında Katma Değer Vergisi alınıyor.”

Ülkemizde 45 aydır düzenli bir şekilde gıda maddelerinin fiyatı yükseliyor. Tüm dünyada gıda maddeleri enflasyonu gerilerken, ülkemizde yaşanan bu anlamsız fiyat artışını tek bir nedeni dövizde yaşanan yükseliş, yani paramızın değer kaybetmesidir.

TZOB, gübre fiyatlarında da bir dengesizlik görülüyor. Aynı gübreye beş ayrı satış noktasında beş ayrı fiyat verildiğini belirtiyor. Bazı gübre türlerinde bu farklılık yüzde 25’leri de geçiyor. Nakit alımlarda çiftçilerin bir pazarlık payı olabiliyor, bu nedenle de çiftçilere yapılacak olan desteklemelerin, biran önce yapılması isteniyor.

İşte tüm bu tespitleri alt alta koyduğunuzda sektörde ortaya bir küçülme çıkıyor.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Oktay Taş - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Anayurt Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Anayurt Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Anayurt Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Anayurt Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.