Ticari hayat da sıkıntıda

Ekonomide işlerin ne kadar iyi, ne kadar kötü gittiğinin önemli bir göstergesi olarak nitelendirilen “ticaret hayatına başlayan ve ticari hayattan çekilen” firmalar ile esnaflara ilişkin veriler bizleri yine karamsarlığa düşürdü.

Biliyorsunuz bu konuda veri açıklayan iki önemli kuruluşumuz var. Bunlardan ilki, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) olurken, diğeri ise esnafların kayıtlarını tutan, Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu’dur  (TESK). Bu iki kuruluşumuza göre 2022 yılı, ticaret hayatımıza tam anlamıyla bir yıkım getirdi. 

TOBB’un verileriyle başlayalım. Rakamlar birkaç günlük. Buna göre, 2022'nin ilk 11 ayında, kurulan şirket sayısı, yıllık bazda yüzde 25,3 artarken, kapanan şirket sayısı ise yüzde 49,8’e yükselerek yeni bir rekor kırmış. Yani her kurulan bir şirkete karşın iki şirket kapılarına kilit vurmak zorunda kalmış.

2022’nin ilk 11 ayında, bir önceki yılın aynı dönemine göre kapanan şirket sayısında yüzde 49,8, kapanan kooperatif sayısı yüzde 14,6, kapanan gerçek kişi ticari işletme sayısında da yüzde 8,9 artış yaşanmış. Bu dönemde kapanan şirket sayısı da 18 bin 601'e yükselmiş.

Bir önceki aya göre kurulan şirket sayısı 5,8, kurulan gerçek kişi ticari işletme sayısı yüzde 4,2,  kurulan kooperatif sayısı yüzde 7,9 artmış. Bir önceki aya göre kapanan şirket sayısı yüzde 3,4 azalırken, kapanan kooperatif sayısında yüzde 8,6, kapanan gerçek kişi ticari işletme sayısında yüzde 9,9 artış gerçekleşmiş.

Esnaflar cephesinde ise durum çok daha vahim.  Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu’nun (TESK) verilerine göre, bu yılın ilk 11 ayında 85 bin 785, sadece kasım ayında 8 bin 951 esnaf kepenk indirmek zorunda kalmış. Geçen yılın aynı döneminde bu sayı 7 bin 275 miş.

Yıllık bazda ise, geçtiğimiz senenin toplamında 81 bin 159 esnafın ticaretten çekildiğine dikkat çekilen verilerde,  geçen yılın tamamında kepenk kapatan esnaf sayısının, bu yılın on birinci ayında geçildiğine dikkat çekilmiş. Bir yılda dükkanına kilit vuranların sayısı, yüzde 20 oranında artış göstermiş. Buradan şu sonuç çıkıyor, “Pandemi döneminde başlayan yıkım”, içinde bulunduğumuz yılda da fazlasıyla devam ediyor.

Bu rakamlar bize neyi gösteriyor?

2022 yılı başından beri her ay ortalama 7 bin 800 esnaf kepenk kapatıyor. Pandemi döneminde uzun süre dükkanları kapalı kalan esnaflar, kapanmaların ardından da normalleşme sürecinde toparlanamamış.

Esnafların temel sorunları neler, neden toparlanamıyorlar?

Sebepler çok çeşitli ama ilk akla gelenler şöyle: Alım gücünün düşmesiyle satış yapamayan esnafları, bu süre içinde elektrik ve doğalgaz faturaları ile birlikte önlenemeyen kira artışları vurdu. İş yeri kira artışlarına, konutlardaki gibi bir sınırlama getirilmemesi sonucu ortalama kira artışları yüzde 70’leri aştı. Piyasada, ağırlıklı olarak “yıllık peşin kira” uygulaması da esnafları sıkıntıya sokan bir diğer unsur. Bunların yanı sıra, kredi borçlarının ödenememesi sonucu peş peşe gelen hacizler.

Küçük ve Orta Boy (KOBİ) olarak nitelendirdiğimiz kuruluşların yanında esnafların da tek tek kepenk indirmesinin bir de sosyal yönü var. Buralarda çalışarak evlerine ekmek götüren çok sayıda emekçi de, işsizliğin getirdiği ağır yükün altında bunalıyor. Evleri kira, hele hele birkaç çocuğu da eğitim çağında olan bu insanların, ekmek teknelerinin kapanması birçok sorunu da beraberinde getiriyor. Nitekim aile içi anlaşmazlıklar, ev sahibi-kiracı kavgalarındaki artışlar da bunun bir göstergesi.

İşsizliğin bu kadar yoğun olarak yaşanması, her evde bir işsizin bulunması, gençlerin çalışacak yer bulamamasının başında hep bu sorun geliyor. Türkiye, genç ve orta yaş grubunda yoğun bir nüfusa sahip. Yani çalışma ve işgücü bakımından birçok ülkeye göre avantajlı durumda. Ancak bu potansiyeli harekete geçirmek işsizine iş bulmak zorunda.

Böylesine olumsuz bir tabloda kendilerine fırsat yaratmak isteyenlerin çevremizde nasıl akbabalar gibi dolaştıklarını gözden uzak tutmayalım. 

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Oktay Taş - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Anayurt Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Anayurt Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Anayurt Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Anayurt Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.