Enflasyon düştü mü?

Kasım ayı enflasyon rakamları açıklandı. Defalarca yazdığımız gibi baz etkisiyle yıllık oran sadece 1.12 azalmayla 84.39 olarak gerçekleşti. Yazıp çiziyoruz da bu baz   etkisi nedir onu anlatmıyoruz. Öncelikle baz etkisi nedir? Birkaç satırla anlatmaya çalışalım.

Baz etkisi, iki dönem arasındaki değişim hesaplanırken, değişime referans alınan dönemde normalden önemli ölçüde düşük veya yüksek bir gerçekleşme olması durumunda değişim hesaplandığı döneme yansıyan etkiyi ifade ediyor.  Yani, 2022 Kasım ayı yıllık enflasyonu hesaplanırken, 2022 yılı kasım ayı tüketici endeksinin 2021 yılı kasım ayı tüketici endeksine göre yüzde değişimi alınıyor. Sonuçta, ortaya çıkan rakam bugün için baz etkisiyle bir düşüşü gösteriyor.

Gelelim kasım ayına ilişkin verilere.

Türkiye İstatistik Kurumu’na (TÜİK) göre, ekimde yüzde 85,51 olan yıllık tüketici enflasyonu (TÜFE), kasımda yüzde 1.12 azalmayla yüzde 84,39 olarak gerçekleşti. Kasımda aylık enflasyon ise yüzde 2,88 olarak gerçekleşti.

Böylece kasımda baz etkisi devreye girdiği için enflasyon son 24 yılın zirve seviyesinden sınırlı da olsa gerilemiş oldu.  Bağımsız akademisyenlerin oluşturduğu Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) ise kasımda aylık enflasyonu yüzde 4,24 yıllık enflasyonu ise 170,70 olarak hesapladı.

TÜFE’deki (2003=100) değişim 2022 yılı Kasım ayında bir önceki aya göre yüzde 2,88, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 62,35, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 84,39 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 70,36 olarak gerçekleşti.

Gelelim işin en can alıcı noktasına. Gıda enflasyonu kasım ayında yüzde 99’dan yıllık yüzde 102,55’e yükselirken, aylık oranda ise yüzde 5,75 düzeyinde gerçekleşti. Yine      TÜİK’in verilerine göre,  üretici fiyatları (Yİ-ÜFE) kasım ayında bir önceki aya göre yüzde 0,74, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 98,20, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde136,02 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde128,94 artış gösterdi.

Bu durum da bize gösteriyor ki, baz etkisiyle enflasyonda nispi bir düşüş yaşanmaya devam edecek. Ancak üretici fiyatlarındaki artış nedeniyle başta gıda maddeleri olmak üzere bir kısım ürünlerde fiyat artışları devam edecek. Bu artış 2023’ün ortalarına kadar sürecek. Ama, ücretlerde yapılacak iyileştirmelerle bunu çok şiddetli hissetmesek de yıl ortasından sonra tam bir yıkım yaşanacak diyebiliriz.

TÜİK’in açıklamasına göre; ana harcama grupları itibarıyla kasımda bir önceki aya göre en az artış gösteren ana grup yüzde -1,42 ile giyim ve ayakkabı olurken, artışın en yüksek yaşandığı ana grup ise yüzde 5,75 ile gıda ve alkolsüz içecekler olmuş.

Kasımda, endekste kapsanan 144 temel başlıkta yer alan, 17 temel başlığın endeksinde düşüş gerçekleşirken, 8 temel başlığın endeksinde değişim olmamış. 119 temel başlığın endeksinde ise artış gerçekleşmiş.

Kasım ayında en yüksek aylık fiyat artışları süt ürünlerinde görülmüş. Kasım ayının zam şampiyonu ise yüzde 17,58’lik artışla tereyağı olmuş. Tereyağını yüzde 15,71 artışla taze süt, yüzde 15,05 artışla peynir izliyor. Alkolsüz içecekler ve konsantre içeceklerdeki artış yüzde 14,02, sebze fiyatlarındaki artış yüzde 13,26 olarak gerçekleşmiş.

İşin özeti şu: Enflasyon kağıt üzerinde düşmeye devam edecek ve bizim mutlu olmamız istenecek. Ama çarşıya, pazara, markete gittiğimizde ise bu mutluluğumuzun ne kadar gerçek dışı olduğunu göreceğiz.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Oktay Taş - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Anayurt Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Anayurt Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Anayurt Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Anayurt Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.