Osmanlı’nın mucizevi bir başarısı

Önümde bir mektup duruyor. 8 Şubat 1916 tarihinde Halep’te yazılmış. ABD Halep Konsolosu Jackson, İstanbul’da ABD Büyükelçisi Henry Morgenthau’ya yazmış.

“Güvenilir kaynaklardan aldığım bilgilere dayalı olarak” 486 bin Ermeni’nin Suriye’ye ulaştığını bildiriyor. 

1 Haziran 1915 tarihinde Takvim-i Vekayi gazetesinde yayımlanarak yürürlüğe giren ve hazırlıklardan sonra fiilen Temmuz ayında uygulaması başlayan Sevk ve İskan Kanunu kapsamında 7 ayda (Temmuz 1915 – Ocak 1916 arasında) yarım milyon Osmanlı Ermeni’si, jandarma nezaretinde savaş bölgesinden çıkarılmış, iskan edilmek için Suriye Vilayetine sağ olarak ulaştırılmış ve dokuz değişik bölgeye gönderilmişti. ABD Konsolosu Jackson mektupta dokuz bölgeyi ve her bölgede kaç Ermeni’nin bulunduğunu tek tek vermiş.

Bu gerçekten ‘mucizevi bir başarı’ idi çünkü;

BİR – 486 bin Ermeni’nin sevk edilmek üzere yola çıkarıldığı bölgede Rus ordusuna ve Ermeni isyanlarına karşı savaş harekatı devam ediyordu.

İKİ – Sarıkamış macerası nedeniyle bölgedeki askerler yetersizdi.

ÜÇ – Çanakkale’de (Gelibolu Yarımadası’nda) İngiliz ve Fransız askeri operasyonu devam ediyordu. Burada alınacak bir yenilgi başkent İstanbul’un işgaline yol açabilirdi.

3. Ordu Kurmay Başkanı Felix Guse, 1925 yılında Alman Wissen und Wehr Dergisinde yayımladığı “Ermeni Ayaklanması 1915 ve Sonuçları” başlıklı makalesinde asker ve erkek yetersizliği şöyle özetlemiş:

“Elde avuçta ne varsa hepsi Çanakkale’ye gönderilmişti.”

DÖRT – Sevkiyatlarda refakatçi jandarmaların eğitim durumları, sayıları, silah ve cephaneleri böyle bir görev için son derece yetersizdi.

BEŞ – Sevk bölgelerinde yaygın tifo-tifüs salgını vardı.

ALTI (son) – Yollarda eşkıya (ağırlıklı olarak Kürt) saldırıları olmuştu.

Bu koşullar altında ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan numara alarak bir ABD arşiv belgesine dönüşmüş 8 Şubat 1916 tarihli mektupta belirtilen 486 000 Ermeni’nin 7 ayda Suriye’ye ulaşmış olması gerçek bir mucizedir NOKTA.

1915 YILININ 2. YARISINDA 400 BİN ERMENİ RUSYA’YA KAÇMIŞTIR

Bu kişiler için 1918 TRABZON KONFERANSINDA (15 Mart – 15 Nisan) Taşnak Partisi heyeti başkanı Hatisyan, Osmanlı Heyeti Başkanı Rauf Bey (Orbay) ile ikili bir görüşmede geri dönüş izni istemiştir. (Bu olay ile hem Osmanlı arşiv belgesi var hem de Hatisyan kitabında bu talebini yazmış.)

SEVK EDİLEN 486 BİN VE KAÇAN 400 BİN ERMENİ İLE İLGİLİ BİR DE ŞUNLAR VAR: İSLAM DİNİNE GEÇEN 200 BİN KADIN VE ÇOCUK (H. Dink Vakfı Yayını, 2015)

Unuttum sanmayın. Değişik yabancı kaynaklara göre en az 300 bin İstanbullu (ve diğer Batı illerindekiler) Ermeni’ye Rus işgal bölgesindekileri (Van – Bitlis vd.) eklemek gerekiyor.

Ben ekledim ve 1918 yılı Mart ayı itibarı ile HAYATTA OLAN ERMENİ (Anadolu ve Trakya Ermeni’si) sayısını buldum:

Gidenler: 886 bin; Kalanlar: 700 bin; Toplam: 1 milyon 586 bin

Ben, belgesi-melgesi bulunmayan, öldürüldüğü iddia edilen, Ermenilerle ilgilenmiyorum. Hayattakiler ile ilgili daha o kadar çok araştırılacak konu var ki…

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar M. Arif Demirer - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Anayurt Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Anayurt Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Anayurt Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Anayurt Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.