Ticari ilişkilerin olmazsa olmazları; çek, senet, bono

Günlük hayatımızda kıymetli evrak önemli yer kaplamakla birlikte, ticari ilişkilerde gerçek ve tüzel kişilerin ödeme yaparken veya ödeme alırken kullandığı bir yoldur. Kıymetli evrak hukukunda pek çok detay mevcutken; çek, senet ve bonoda dikkat etmeniz gereken özellikleri sizlere aktaracağım. İlk kıymetli evrakımız olan çek, keşide edilirken dikkat edilmesi gereken hususlar: Çekin TTK’da belirlenmiş olan unsurları şunlardır;

a- çek kelimesi,

b- kayıtsız ve şartsız belirli bir bedelin ödenmesi için havaleyi,

c- ödeyecek kişinin “muhatabın” ticaret unvanını (ad, soyad),

d- ödeme yerinin,

e- düzenleme tarihi ve yeri,

f- düzenleyenin imzası unsurlarının çekin bankaya ibraz edildiği anda üzerinde bulunması gerekir . Eğer bu zorunlu unsurlardan birisi yok ise banka ödeme yapmayacaktır. Bono, uygulamada en çok sorunla karşılaşılan senet türüdür. Bu senette dikkat edilmesi gereken hususlar şunlar olacaktır; Bonoda, aşağıda belirteceğim unsurlar olmazsa senet olarak sayılmayacaktır. İş bu unsurlar şu şekildedir:

a- senet metninde “bono” veya “emre yazılı senet” kelimesini, senet Türkçe’den başka bir dilde yazılmışsa, o dilde bono veya emre yazılı senet karşılığı olarak kullanılan kelimeyi,

b- kayıtsız ve şartsız belirli bir bedeli ödemek vaadini,

c- vadeyi,

d- ödeme yerini,

e- kime veya kimin emrine ödenecek ise onun adını,

f- düzenlenme tarihini ve yerini,

g- düzenleyenin imzasını…” unsurlarından birisini bile içermiyorsa o bono senet sayılmayacaktır. Uygulamada sıklıkla karşılaşılan bir durum ise senet üzerindeki çift imzadır. Senette atılan çift imza şart olmamakla birlikte dolandırıcılıkların önüne geçebilmek için genellikle başvurulan bir yoldur. Teminat senedi ise, bir işin alım satımının veyahut hizmetin taraflarca belirlendiği şekliyle tamamlanacağı hususuyla alakalıdır. Aksi bir durumda senette yazan miktarın ödeneceğinin teminat edildiği yazılı belgedir. Teminat senedi daha önce belirtmiş olduğum kambiyo senetleri gibi, kayıtsız şartsız ödemeyi taahhüt etmez. Aksine şarta bağlanmış olması yönüyle diğer senetlerden ayrılır.

Fakat uygulamada en çok karşılaşılan problemlerden biri senedin teminat senedi olup olmadığıdır. İçtihatlara göre bir senedin teminat senedi olarak sayılması için senedin arka yüzüne neye karşılık teminat olduğunu veya ödeme gününün yerine muhakkak teminat yazısının yazılmış olması gerekmektedir. Günümüzde tartışmalara konu olan teminat senedi, doktrin görüşlerine göre senet ne için verilmişse ve senette bu sebep yazılı olarak belirtilmemişse bile teminat senedi olabileceğini savunmaktadır. Sorunsuz günler dileğiyle.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Doğa Can Aydaş - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Anayurt Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Anayurt Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Anayurt Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Anayurt Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.