Şirketleri de kaybediyoruz

Ekonomiyi rakamlar üzerinden konuşmayı bugün de sürdürelim. Yaşadığımız hayat pahalılığının ulaştığı boyutlar artık sınırlarımızın ötesine taştı. Temel gıda maddelerinin fiyatlarına yetişemeyen vatandaşlarımız, artık çarşıya pazara çıkamaz hale geldiler. Durum böyle olunca da iç ticarette daralma; şirketleri, ticarethaneleri, esnafları da vurmaya başladı. Bir süredir, ülkemizde kapanan şirket sayısı açılanlardan daha fazla. Bu süreç geçtiğimiz ay da devam etti. Esnaflarda da durum her geçen gün biraz daha kötüye gidiyor.

Durum sadece iç piyasanın daralmasıyla kalsa yine diyeceğiz ki, öyle ya da böyle bir şekilde ayakta kalmayı başarabilirler. Ama durum finans açısından da sıkıntılı. Şirketlerin 5.3 trilyon liralık iç ve dış borçlarının milli gelire oranı yüzde 67.7’ye ulaştı. Şirketler sadece kur şokundan kaynaklı 1.3 trilyon liralık ek yük altına girdiler.

Şirketlerin seceresini Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) tutuyor. TOBB, Nisan ayında kurulan ve kapanan şirketler istatistiklerini geçtiğimiz günlerde açıkladı. 2022'nin ilk 4 ayında, 2021'in ilk 4 ayına göre kurulan şirket sayısı yüzde 6,3 kurulan kooperatif sayısı ise yüzde 11,1 artmış, kurulan gerçek kişi ticari işletme sayısı da yüzde 18,5 azalmış.

2022'nin ilk 4 ayında, 2021'in ilk 4 ayına göre kapanan şirket sayısı yüzde 45,7, kapanan kooperatif sayısı yüzde 94,7 artarken, kapanan gerçek kişi ticari işletme sayısında yüzde 6,3 azalış olmuş.

Nisan 2022'de, kapanan şirket sayısının 2021 yılının aynı ayına göre yüzde 125,9 olması dikkat çekiyor. Kapanan kooperatif sayısı yüzde 5 kapanan gerçek kişi ticari işletme sayısı da yüzde 31,9 oranında artış göstermiş.

Nisan’da bir önceki aya göre kurulan şirket sayısı yüzde 3,9, kurulan gerçek kişi ticari işletme sayısı yüzde 16 kurulan kooperatif sayısı da yüzde 5,8 azalmış.

Bir önceki aya göre kapanan şirket sayısında yüzde 59,0 artış olurken, kapanan kooperatif sayısında yüzde 1,6, kapanan gerçek kişi ticari işletme sayısında da yüzde 23,3 azalış gerçekleşmiş.

Nisanda kapanan şirket ve kooperatiflerin 737'si toptan ve perakende ticaret, motorlu taşıtların ve motosikletlerin onarımı, 306'sı inşaat, 286'sı imalat sektöründe olmuş.

Nisan ayında yabancı ortak sermayeli şirket sayılarında da bir artış yaşanmış. Nisan 2022’de kurulan bin 650 yabancı ortak sermayeli şirketin 860’ı Türkiye, 136’sı Rusya, 120’si İran ortaklı olarak kurulmuş.

Kurulan bin 650 yabancı ortak sermayeli şirketin 142’si anonim, bin 508’i limited şirket statüsünde. 2022 yılında kurulan şirketlerin 862’si belirli bir mala tahsis edilmemiş mağazalardaki toptan ticaret, 346’sı gayrimenkul acenteleri ve 296’sı işletme ve diğer idari danışmanlık faaliyetleri sektöründe kurulmuş.

Kurulan yabancı ortak sermayeli şirketlerin toplam sermayelerinin yüzde 78,3’ü yabancı ortak oluşturmuş.

Burada özellikle yabancılarla kurulan şirket sayısındaki artışa ve sektörel dağılımlarına dikkat çekmek istiyorum. Kurulan şirketlerin hemen hemen tamamı istihdama ya da ihracata yönelik faaliyetler dışında kalan yatırımlar. Toptan mağazacılık, gayrimenkul acenteleri ya da danışmanlık iş kolunda faaliyet gösteren bu ortaklıkların sınırlı bir istihdam sağlayacağı bilinen bir gerçek.

Öyle ki, elimizdeki gayrimenkullerin pazarlanması, ya da internet üzerinden satış yapan kuruluşların istihdama ya da ihracata yönelik ekonomiye ne kadar katkısı olur bilemiyorum, ancak şunu iyi bilelim, bu insanlar kazandıklarını en kısa sürede yurtdışına çıkartarak birkaç yıl içinde Türkiye’yi terk edeceklerdir. Bugüne kadar yaşadıklarımız ne yazık ki bizi böylesine olumsuz bir düşünceye sevk ediyor.

Türkiye, hızla tüketim ekonomisine yönlendiriliyor. Bankalara olan kredi kartı ve tüketici kredilerindeki artışta tüketim alışkanlığının payı büyük. Yıllar itibariyle finans kuruluşlarımızın yabancıları eline geçmesi de zaten bunun ilk adımlarındandı. Şimdi bunun faturasını ödüyoruz. Çünkü ülkemiz insanları artık üretmiyor, sadece tüketiyor.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Oktay Taş - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Anayurt Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Anayurt Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Anayurt Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Anayurt Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.