Anayurt Gazetesi
SİYASET TÜRKİYE EKONOMİ DÜNYA SPOR MAGAZİN KÜLTÜR-SANAT FOTO GALERİ WEB TV YAZARLAR
Whatsapp İhbar Hattı

Doğu Akdeniz'de oyun bozuldu

Yunanistan'ın Doğu Akdeniz'de Mısır ve İsrail'e ait enerji kaynaklarını Avrupa'ya aktarmak için kurguladığı enerji ikmal hattı planı, yüksek maliyeti ve faturayı İsrail'e ödetme niyeti yüzünden sonuçsuz kaldı.

Doğu Akdeniz de oyun bozuldu
Facebook'ta Paylaş Twitte'da Paylaş Whatsapp'tan Gönder Haberi Yazdır Metni küçült Metni büyüt

Uğur DUYAN

ANKARA (Anayurt) -Yunanistan'ın, Türkiye'nin Libya ile yaptığı deniz yetki alanı anlaşmasını aşmak için Mısır'la imzaladığı deniz yetki alanı anlaşması, Ankara ile Kahire arasında yeniden diplomatik ilişkilerin başlatılması ile bir açmaza dönüşeceğe benziyor. Öte yandan Atina hükümetinin Doğu Akdeniz'deki Mısır ve İsrail menşeili enerji kaynaklarını Avrupa'ya aktarmak için kurguladığı enerji ikmal hattı planı da yüksek maliyeti ve faturayı İsrail'e ödetme niyeti yüzünden sonuçsuz kaldı.

İsrail Enerji Bakanı Yuval Steinitz, Rum basınına verdiği röportajda Doğu Akdeniz Doğal Gaz Boru Hattı Projesine (Eastmed) ilişkin, "Umarım bir gün Türkiye bölgeye katılır ve hatta Doğu Akdeniz Gaz Forumu'nun bir parçası olur.  Biz Türkiye ile iş birliğine hazırız" mesajını verdi. Bu röportajdan üç gün sonra ise, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Mısır ile ilişkilerin normalleşmeye başladığına dair açıklama yaptı. Çavuşoğlu, "Mısır ile diplomatik düzeyde temaslarımız başladı" dedi. İsrail ve Mısır ile ilişkileri bozulan Yunanistan'ın Doğu Akdeniz'deki Türkiye karşıtı stratejisi, finansman kaynağı ve askeri gücünün de yetersizliği nedeniyle geriledi.

Gelişmeleri Anayurt'a değerlendiren uzmanlar Yunanistan'ın Fransa ve İngiltere destekli planlarının hem ekonomik olmadığını, Almanya gibi büyük bir sanayi gücünün ucuz enerji temin etme isteğini karşılamaktan uzak olduğu kadar Rusya ve İran gibi büyük enerji yataklarına sahip ülkelerin de tepkisine yol açabileceğini söyledi. Türkiye'nin Atina'daki istişari görüşmeler öncesinde masaya güçlü bir şekilde oturacağını ve Yunanistan'ın süreci yine zora sokacak bir tutum izleyeceğini ifade eden uzmanlar, Ankara'nın masadan kalkmayarak AB ve ABD'ye barıştan yana olan bir tutumunu göstereceğini de ifade etti.

Harita: SETA Vakfı

62'NCİ İSTİŞARİ GÖRÜŞMELER

Türkiye ile Yunanistan arasındaki istişari görüşmelerin 62'ncisi 16-17 Mart'ta Atina'da düzenlenecek. İki ülke, Ege sorunlarına her iki tarafın da kabul edebileceği, 'adil, kalıcı ve kapsamlı' çözüm için zemin hazırlamak amacıyla görüşmelere 12 Mart 2002'de Ankara'da başlamıştı. Dışişleri bakanlarının müsteşarları arasında yürütülen görüşmeler, 2016'ya kadar sürmüştü. Siyasi konjonktür ve daha ziyade Yunan tarafının isteksiz tutumu nedeniyle görüşmelerde yeni bir tur düzenlenememişti.

Türkiye ve Yunanistan arasındaki görüşmeler öncesinde Doğu Akdeniz'de yaşanan gelişmeleri, Ankara'nın İsrail ile Mısır ilişkileri kadar Biden'ın olası Akdeniz politikası çerçevesinde konunun uzmanları ile konuştuk.

'YUNANİSTAN'IN TEZİ ZOR DURUMA DÜŞTÜ'

Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Levent Aydın, Yunanistan'ın Doğu Akdeniz üzerinden Türkiye'ye yönelik bir oyun oynadığını kaydederek, "Atina, elini güçlendirmek adına bölge ülkelerini hatta Fransa ve ABD gibi Doğu Akdeniz'e kıyısı olmayan ülkeleri de arkasına alarak Türkiye üzerinde bir baskı oluşturup, kendi haklarından vaz geçirmeye çalışıyor. Bu kabul edilebilir bir şey değil sonuçta bir bağımsızlık mücadelesi var ortada. Dolayısıyla enerji kaynağı bulmaktan öte Türkiye, uluslararası hukuktan doğan haklarını çiğnetmeme mücadelesi veriyor" görüşünde bulundu.

Aydın şöyle konuştu:

"Biden döneminde bölgede dengelerin değişebileceği yönünde beklentiler var. Trump ile aralarında ciddi farklar olacağı, Biden'ın Doğu Akdeniz politikasının henüz netleşmediği halde ciddi değişimler yaşanacağı bekleniyor. Fakat, temelde İsrail'den gelen olumlu mesajlar ve Mısır ile başlayan diplomatik gelişmeler Doğu Akdeniz'de yeni bir sürecin işleyeceği yönünde. Bu noktada Yunanistan'ın Mısır ile yaptığı deniz yetki sınırı anlaşması, Türkiye'nin Libya ile karasuları üzerinden kurduğu münhasır ekonomik alan ile çakışsa da Mısır'ın Türkiye'nin BM'ye bildirdiği kıta sahanlığı sınırlarını dikkate alarak 18 numaralı parselde ilan ettiği ruhsat ihalesi Yunanistan'ın tezini zor duruma düşürdü. Böyle olunca Yunan tarafında 'Türkiye ile Mısır anlaşır mı?' sorusu gündeme geldi."

EN MANTIKLI SEÇENEK TÜRKİYE

Aydın, Türkiye ile İsrail'in ilişkilerinin yeniden düzelme eğilimine girmesi durumunda Mısır ve İsrail'e ait enerji kaynaklarının Türkiye üzerinden Avrupa'ya ulaştırılabileceğine değinerek, Mısır ile İsrail'in münhasır ekonomik bölge kurmak gibi bir probleminin olmadığını söyledi.

İsrail'in Leviathan doğalgaz sahasındaki 800 milyar metreküplük rezervini satmak ve ucuza      taşımak gibi bir kaygısı olduğunu, maliyeti azaltarak Avrupa'ya gazı taşımak için Türkiye seçeneğinin mantıklı olacağını ifade eden Aydın, "Bunu taşımak için bazı özel şirketler arasında görüşmeler yapıldı. Fakat bir sonuç alınamadı. İsrail şu aşamada hazır halde bulunan bu gaz rezervinin taşınması için bekliyor" dedi.

AB, YUNANİSTAN'DAN YANA DEĞİL

Aydın, Yunanistan'ın tezinin Avrupa Birliği'nden yeterli desteği görmediğini belirterek, "İstikşafi görüşmelerde Türkiye'nin masada yer alması ve barışı isteyen taraf olmasını göstermesi önemlidir. Açıkçası ben yeni AB liderler zirvesi öncesinde bu gelişmeler ışığında Türkiye'ye bir yaptırımın da çıkamayacağını düşünüyorum" yorumunda bulundu.

'YUNANİSTAN KENDİ AYAĞINA SIKTI'

TürkAkım Boru Hattı Projesi'nin eski kamu ilişkileri koordinatörü olan Dr. Cenk Pala ise, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Kesimi'nin ABD ve AB'nin desteğini arkasına alarak bölgede Türkiye karşıtı blokun tetikçisine dönüştüklerini ancak kurguladıkları münhasır ekonomik bölge planının maliyet kalemlerin yüksekliği kadar bütün faturayı İsrail sermayesine kesmek gibi bir hataya düşerek, kendi ayaklarına sıktıklarını söyledi.

Pala şöyle konuştu:

"Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, tetikçilik yapıyor. Yaptırım üstüne yaptırımın konuşulduğu bir dönemde Kıbrıs adası zaten bizim kıta sahanlığımız da bizim kontrolümüz altında diyerek, Avrupa Birliği'nden gördükleri destekle de bölgede Türkiye'yi cendere içine almaya çalışıyorlar. Bölgedeki rezervler hakkında herhangi bir bilgi yokken bu türden bir davranış her şeyden önce hasmane bir davranış. Bölgede henüz Suriye diye bir devlet yokken Suriye ve Lübnan'ın haklarını yok saymak uluslararası hukuka da saygısızlıktır. Bölgede İsrail'in de geniş rezervleri var.

'MISIR TÜRKİYE'Yİ KAYBETMEK İSTEMEDİ'

Türkiye ile İsrail ilişkilerinin normalleşmeye başladığı bir dönemde, Mavi Marmara konusunda tazminat ödenmesinin kabul edildiği bir dönemde üstelik İsrail gazının Türkiye üzerinden taşınmasının gündeme getirildiği bir süreçte ilişkilerin yeniden bozulması ile İsrail, Güney Kıbrıs ve Yunanistan bir blok oluşturdu. Bu bloka Mısır da dahil oldu ve birlikte Türkiye'nin yer almadığı Doğu Akdeniz Gaz Forumu'nu oluşturdular. Fakat ben en başından beri Mısırlı diplomatlar Türkiye'deki diplomatlarla temastaydı. Mısır siyasetini Türkiye'yi en başından beri tamamen yok saymak üzerine kurmadı. Türkiye ile ipleri tamamen kopartmanın da kendisinin sonu olacağı anlamına geldiğini iyi biliyor."

YUNANİSTAN FIRSATI KAÇIRDI

Şimdi ise gelinen noktada Biden döneminin de etkisiyle Türkiye'nin bölgedeki ülkelerle daha yumuşak bir diplomatik ilişki kuracağını ifade eden Pala, Yunanistan'ın İsrail ve Mısır'a ait enerji kaynaklarını Avrupa'ya taşımak için gerekli alt yapıyı kurabilecek ekonomik güçten yoksun olduğunu ve bu yükün İsrail üzerinden finanse etmek gibi bir strateji izlediği için İsrail ve Mısır'la kurduğu münhasır alanın riske girdiğini söyledi. Türkiye'nin yeni süreçte Mısır ve İsrail ile ilişkilerinde enerji politikalarının öne çıkacağının altını çizen Pala şöyle konuştu:

"Benim BOTAŞ'taki ilk projem Rus gazının Gürcistan üzerinden getirilip Akdeniz üzerinden İsrail'e ulaştıran bir boru hattıydı. Bu boru hattı İsrail için en uygun boru hattı olur. Devletin elinde var bu rakamlar. İsrail'den 550 kilometre kuzeye çıkartılarak yeni bir bağlantı ile bu hat kurulabilir. Aslında Yunanistan ve Güney Kıbrıs samimi davransaydı bu hat Kıbrıs'a uğradıktan sonra Mersin üzerinden de dağıtılabilirdi. Ancak Yunan tarafının tutumu bu planı ortadan kaldırdı."

TÜRKİYE MASADAN KALKMAMALI

Pala, Türkiye'nin Mısır ve İsrail ile ilişkilerini eski hale getirmesi durumunda Avrupa'ya ulaştırılacak olan gaz için önemli bir geçiş noktası olacağını söyledi. Libya ve Cezayir'deki enerji kaynaklarının deniz yetki sahası üzerinden taşınabileceğini de kaydeden Pala, Rusya ve İran'ın da enerji kaynaklarını yine Türkiye üzerinden Avrupa'ya ulaştırılabileceğini, Türkiye'nin gerek Irak petrolleri gerek Türkmen gazının taşınması için önemli bir geçiş noktası olduğuna işaret ederek, "Avrupa Birliği'ne Türkiye'nin çatışmadan yana değil uzlaşıdan yana olduğunu göstermek için istişari görüşmelerin yeniden başlaması önemli bir adımdı. Şimdi uzlaşıdan yana olmayan kesimin Yunanistan olacağı daha net görülecektir" diye konuştu.

İKİ TARAFTA AB'YE OYNUYOR

Genelkurmay Başkanlığı eski istihbarat daire başkanı emekli Korgeneral İsmail Hakkı Pekin de Türkiye ile Mısır arasında yeniden kurulacak olan diplomatik ilişkinin başarılı bir biçimde temin edilmesi durumunda Yunanistan'ın bölgesel faaliyetlerinin sekteye uğrayacağını ve Fransa ile ABD'den destek gören Atina yönetiminin geri adım atabileceğini ifade etti. 

Türkiye ve Yunanistan'ın Avrupa Birliği liderler zirvesi öncesinde olası yaptırım kararlarını etkilemek için çalışmalarını artırdığını vurgulayan Pekin, "İki tarafta olası yaptırımlar üzerinde etki sahibi olmaya çalışıyor. Yunanistan Türkiye'ye karşı yaptırım kararlarının alınmasına uğraşırken, Türkiye'de bunu engellemeye çalışıyor" dedi.

YUNANİSTAN'DAN ÖNCE KIBRIS DÜŞTÜ

Doğu Akdeniz'de Yunanistan'ın Türkiye karşısında kurulan bloku tahkim etmek için gerek deniz yetki alanı anlaşması üzerinden gerek Doğu Akdeniz Gaz Forumu üzerinden bir strateji geliştirdiğini ancak enerji kaynaklarının taşınması için  izlenecek olan yönetim maliyeti yüzünden Atina yönetiminin politikasının tartışmalı bir konuma düştüğüne dikkat çeken Pekin, şöyle konuştu:

"İsrail'in Leviathan doğalgaz sahasındaki rezervlerini bir boru hattı ile Mısır'a ulaştırılması orada da likit gaza dönüştürülerek Yunanistan ya da Türkiye'ye gönderilmesi ihtimali gündeme gelince Mısır ve Türkiye arasında yeniden bir diplomatik ilişki de tesis edilmesi mümkün göründü. Bu noktada özellikle Yunanistan'ın Meis adası üzerinden kurguladığı deniz yetki alanı fikri Türkiye'nin Libya ile kurduğu münhasır ticaret bölgesine denk geldi. Türkiye-Libya deniz yetki haritasının da onay alması Yunan tarafının elini iyice zayıflatarak, bölgede Türkiye'nin öne çıkmasına neden oldu. Bu aslında Yunanistan'dan önce Kıbrıs'ın devreden çıkması anlamına geldi. Çünkü Güney Kıbrıs'a gazı ulaştırmak gerek maliyet gerek alt yapı bakımından mümkün gözükmüyor."

İLİŞKİLERİN BAŞARILI BİÇİMDE YÜRÜTÜLMESİ GEREKİYOR

"Bütün bu gelişmeler açıkçası Yunanistan'ı endişelendirmişe benziyor. Bundan sonraki süreçte Türkiye'nin Mısır ile kuracağı ilişkiyi başarılı biçimde sürdürmesi gerekiyor" diyen Pekin, Doğu Akdeniz Gaz Forumu'nun da yeni süreçte boşa düşeceğini belirterek, "Türkiye bu süreçten karlı biçimde çıkabilir. Kendisine karşı oluşturulan blokları kırabilir eğer ki Mısır ile normalleşme sağlanırsa bu blokta yer alan diğer aktörler ile yeniden normalleşme de başlayabilir" görüşünde bulundu.

ÖNCEKİ HABER   SONRAKİ HABER
Esma Esad hakkında savaş suçu soruşturması
 
HDP Ağrı Milletvekili Berdan Öztürk hakkında soruşturma
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
KATEGORİDEKİ DİĞER HABERLER
Trabzonspor tarihi rekorun peşindeSpor
Trabzonspor tarihi rekorun peşinde
ASELSAN'dan 700 milyon lira ve 85 milyon dolarlık sözleşmeEkonomi
ASELSAN'dan 700 milyon lira ve 85 milyon dolarlık sözleşme
Demir ve demir dışı metallerden 11 ayda 11,1 milyar dolar ihracatEkonomi
Demir ve demir dışı metallerden 11 ayda 11,1 milyar dolar ihracat
Kripto borsası BitMart'ta 196 milyon dolarlık vurgun yapıldıEkonomi
Kripto borsası BitMart'ta 196 milyon dolarlık vurgun yapıldı
Bakan Karaismailoğlu'dan BTK işçilerine zam açıklamasıEkonomi
Bakan Karaismailoğlu'dan BTK işçilerine zam açıklaması
PKK'nın hacker gruplarına yönelik operasyon: 26 gözaltıTürkiye
PKK'nın hacker gruplarına yönelik operasyon: 26 gözaltı
Türkiye'nin uçuş ağı 335 noktaya ulaştıEkonomi
Türkiye'nin uçuş ağı 335 noktaya ulaştı
Mobilya, kağıt ve orman ürünleri ihracatı ilk kez 6 milyar doları aştıEkonomi
Mobilya, kağıt ve orman ürünleri ihracatı ilk kez 6 milyar doları aştı
Almanya'da yeni dönem başlıyorDünya
Almanya'da yeni dönem başlıyor
Birleşik Krallık'taki en yaşlı ağaçDünya
Birleşik Krallık'taki en yaşlı ağaç
Anayurt Gazetesi
KünyeKünye İletişimİletişim ReklamReklam FacebookFacebook TwitterTwitter RSSRSS Günün HaberleriGünün Haberleri