Anayurt Gazetesi
SİYASET TÜRKİYE EKONOMİ DÜNYA SPOR MAGAZİN KÜLTÜR-SANAT FOTO GALERİ WEB TV YAZARLAR
Whatsapp İhbar Hattı

Banaba adasında içme suyu kalmadı

Büyük Okyanus’ta yer alan Kiribati’ye bağlı Banaba Adası’nda halkın içme suyu kalmadı. Bu nedenle salgın hastalıklar ve kıtlıkla mücadele eden ülke oldukça kötü günler geçiriyor.

Banaba adasında içme suyu kalmadı
Facebook'ta Paylaş Twitte'da Paylaş Whatsapp'tan Gönder Haberi Yazdır Metni küçült Metni büyüt

Büyük Okyanus’ta yer alan Kiribati’ye bağlı Banaba Adası’nda halkın içme suyu kalmadı. Bu nedenle salgın hastalıklar ve kıtlıkla mücadele eden ülke oldukça kötü günler geçiriyor. İngiltere, Yeni Zelanda ve Avustralya’nın 1900’lerde başladığı fosfat madenciliğinin tükettiği adada toprak o kadar yoğun bir şekilde sömürüldü ki, ada topraklarının yüzde 90’ı çıplak kaldı. Yerel halk, üç ülkeden de tazminat istediklerini belirterek, adada sürdürebilir bir yaşam sağlamak için yardım çağrısında bulundu.

"TUZLU SU İÇMEKTEN BAŞKA ŞANSIMIZ YOK"

Banaba'ya son düzgün yağmur bir yıldan daha uzun bir süre önce yağdı. Kiribati ülkesinin bir parçası olan izole orta Pasifik adasındaki insanlar yağmur olmadan, içme, banyo yapma ve mahsul yetiştirme için gereken suyu denizden karşılamaya çalıştı. Ancak, geçen Kasım ayında tuz arıtma tesisi bozuldu. Ve durum adada yaşayan yaklaşık 300 kişi için umutsuz bir hal aldı. Kirlenmiş su içmeye zorlanan insanlar, salgın hastalıklara yakalandı ve açlıktan ölme korkusuyla mücadele etmeye başladı. 

Bir Banaba sakini olan Taboree Biremon, "Deri hastalığı ve ishal özellikle çocuklarda çok yaygın, çünkü kontamine su veya tuzlu su içmekten başka seçeneğimiz yok. Çocuklar iyi değiller, çünkü anlamıyorlar. Alamayacakları yiyecekleri istiyorlar. Çok üzüldük ama yapacak bir şey yok” ifadelerini kullandı.

"KİMSENİN UMRUNDA DEĞİLİZ"

Taboree, ada sakinlerin içecek suları olmadığını ve balıktan başka yiyecekleri olmadığını belirterek, tüm ekinlerin öldüğünü söyledi:

"Ayrıca uyuyamadık çünkü tek yapmak istediğimiz adada su aramaktı. Sadece hayatta kalmanın bir yolunu arıyoruz. Sahip olduğumuz his, denizde sürüklendiğimiz, kaybolduğumuz ve kimsenin umrunda olmadığımız ”

ADA TOPRAKLARININ YÜZDE 90'INI YOĞUN MADENCİLİĞİN ARDINDAN KULLANILAMAZ HALE GELDİ

Bununla birlikte,  Banaba’nın yaşadığı kabusun başlangıcı 20. yüzyılın başına uzanıyor. Avustralya ve Yeni Zelanda, 1900 yılında Avustralyalı madenci Albert Ellis tarafından başlatılan fosfat madenciliği yoluyla 20. yüzyılda yerliler tarafından kulsal kabul edilen "te bangabanga" mağaralarının yok edilmesine katkıda bulundu.

Sonraki 80 yıl boyunca, eşit oranda Avustralya, Yeni Zelanda ve İngiltere'ye ait olan İngiliz Fosfat Komisyonu (BPC), Banaba'daki madenleri o kadar yoğun bir şekilde çıkardı ki, adanın yüzeyinin yaklaşık yüzde 90'ı çıplak kaldı. BPC ayrıldığında, adadaki 22 milyon ton arazi kazınmıştı.

"GELDİLER, ÇOK PARA KAZANDILAR VE GİTTİLER"

Avustralya Ulusal Üniversitesi'nde doçent ve “Consuming Ocean Island: Stories of People and Phosphate from Banaba” adlı kitabının yazarı Katerina Teaiwa, “Yıkım kesinlikle onların faaliyetlerinin bir sonucu. Geldiler, büyük bir parti verdiler, çok para kazandılar ve gittiler” dedi.

Öte yandan, Banabanlar, mağaraların suyu yakalama ve depolama konusundaki doğal yetenekleri nedeniyle tarihsel olarak kuraklıktan kurtulabilmeyi başardı. Ancak adanın ihtiyarlarına göre, mağaraların neredeyse tamamı yok edildi ve kalan birkaç tanesi kirlendi.

TAZMİNAT İSTEDİLER

Diğer taraftan  400 km uzaklıktaki Kiribati'nin başkenti Tarawa'dan bir gemi sonunda Mart ayında Banaba’ya geldi ve yeni bir tuzdan arındırma tesisi kurmak için şişelenmiş su ve ekipman sağladı. Ancak Banaba’nın yaşlıları, iklim krizi kötüleştikçe, uzak yerlerden gelen desteğe güvenmenin sürdürülebilir olmadığını söyledi.

Bu yaşlılardan biri olan Roubena Ritata, “Tuzdan arındırma tesisleri bir çözüm değil. Bu tesis de bozulacak ve yakın bir zamanda aynı kötü günleri tekrar yaşayacağız. İhtiyacımız olan şey, adamızın rehabilitasyonu” dedi.

Banaba liderleri uzun vadeli bir çözüm arıyor. Aslında, atalarının adada yüzyıllarca hayatta kalmalarını sağlayan geleneksel bir su yakalama ve toplama yöntemine geri dönmelerini sağlayacak bir çözüm istiyorlar. Bunu başarmak için ihtiyarlar Avustralya ve Yeni Zelanda hükümetlerine mektup yazarak, “te bangabanga” olarak bilinen kutsal mağaralardan oluşan bir yeraltı ağını yeniden inşa etmek veya temizlemek gibi anıtsal bir girişim için destek istedi.

MAHKEME, İNGİLTERE'NİN YASAL HÜKÜMLÜLÜĞÜ OLMADIĞINA KARAR VERDİ

Öte yandan, Banaba sakinleri, topraklarına yaptıklarından dolayı tazminat almak için daha önce Avustralya, İngiltere ve Yeni Zelanda’ya karşı birçok yasal girişimde bulundu. Bazıları küçük kazanımlarla sonuçlandı. 1976'da bir grup İngiltere'ye yıkımdaki rolü nedeniyle dava açtı: mahkeme, İngiltere'nin manevi bir borcu olmasına rağmen yasal bir yükümlülüğü olmadığına karar verdi.

İngiliz hükümeti sonunda Banaba’ya, tüm diğer yasal işlemleri geri çekmeleri koşuluyla, BPC ortak hükümetleri adına 10 milyon Avustralya doları teklif etti.

AA

ÖNCEKİ HABER   SONRAKİ HABER
İstanbul'un arsa değeri 23,4 trilyon TL'ye ulaştı
 
Çocuk işçi sayısı 160 milyona yükseldi
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
KATEGORİDEKİ DİĞER HABERLER
Konya'da kum fırtınası zincirleme kazaya neden olduTürkiye
Konya'da kum fırtınası zincirleme kazaya neden oldu
Motorine 44 kuruş indirimEkonomi
Motorine 44 kuruş indirim
TEİS'ten ilaç raporu uyarısıTürkiye
TEİS'ten ilaç raporu uyarısı
KESK 'Geçinemiyoruz' diyerek sokağa çıkıyorTürkiye
KESK 'Geçinemiyoruz' diyerek sokağa çıkıyor
Köpürmeye incelemeTürkiye
Köpürmeye inceleme
Ankaragücü’nde kupa mesaisiSpor
Ankaragücü’nde kupa mesaisi
Önemli olan kazanılacak maçlarSpor
Önemli olan kazanılacak maçlar
Kartal’da voleybol heyecanıAmatör Spor
Kartal’da voleybol heyecanı
Karatede dünya bizi konuşuyorAmatör Spor
Karatede dünya bizi konuşuyor
Sendikalardan insan onuruna yaraşır asgari ücret talebiEkonomi
Sendikalardan insan onuruna yaraşır asgari ücret talebi
Anayurt Gazetesi
KünyeKünye İletişimİletişim ReklamReklam FacebookFacebook TwitterTwitter RSSRSS Günün HaberleriGünün Haberleri