2023 yılında üretim maliyetleri arttı

TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, “2023 yılında üretici fiyatlarına baktığımızda genel olarak görülen artışların etkenlerinden bir tanesi artan üretim maliyetleridir. Artan girdi fiyatları, işçilik, taşıma, ambalajlama, depolama ücretleri üretici fiyatlarına yansıdı” dedi.

Halil Yatar
Halil Yatar Tüm Haberleri

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, 2023 yılında ve Aralık ayında üretici ile market arasındaki fiyat farklılıklarını ve girdi fiyatlarında yaşanan değişimleri değerlendirdi. 2023 yılının son ayında 41 ürünün tamamında fiyat artışı yaşandığını belirten Bayraktar, “2023 yılı Aralık ayında bir önceki yılın aynı ayına göre markette takip edilen 41 ürünün tamamında fiyat artışı oldu. Fiyatı en fazla artan ürün markette yüzde 156,3 ile kabakta görüldü. Kabaktaki fiyat artışını yüzde 152,5 ile yeşil soğan, yüzde 146,4 ile maydanoz, yüzde 141,9 ile zeytinyağı ve yüzde 138,5 ile patlıcan izledi. 2023 yılında üretici fiyatlarına baktığımızda genel olarak görülen artışların etkenlerinden bir tanesi artan üretim maliyetleridir. Artan girdi fiyatları, işçilik, taşıma, ambalajlama, depolama ücretleri üretici fiyatlarına yansıdı. Üretimi geçen yıla göre azalan kabak, zeytinyağı, elma, salatalık, sivri biber ve kuru üzüm fiyatı en fazla artan ürünler oldu. Diğer taraftan üretimi artan narenciye ve kuru soğan artan maliyetlere rağmen bir önceki yıla göre fiyatı düşen ürünler oldu. 2023 yılı Aralık ayında bir önceki yılın aynı ayına göre üreticide takip edilen 33 ürünün 29’unda fiyat artarken, 4 üründe fiyat düşüşü yaşandı. Geçen yıla göre bu yıl, üreticide en fazla fiyat artışı yüzde 365,9 ile kabakta görüldü. Kabaktaki fiyat artışını yüzde 263,1 ile zeytinyağı, yüzde 200 ile elma, yüzde 159 ile salatalık, yüzde 152,2 ile sivri biber izledi” ifadelerini kullandı.

Aralık ayı üretici ile market fiyatı arasındaki fiyat değişimleri aktaran Bayraktar, “Aralık ayında üretici ve market arasındaki fiyat farkı en fazla yüzde 408,5 ile mandalinada görüldü. Mandalinadaki fiyat farkını yüzde 407,4 limon, yüzde 277,8 portakal, yüzde 243 kuru soğan ile takip etti. Mandalina ve limon 5 kat, portakal 4 kat, kuru soğan ve marul 3 buçuk kat, yeşil soğan 3 kat fazlaya satıldı. Üreticide 4 lira 25 kuruş olan mandalina 21 lira 50 kuruşa, 3 lira olan limon 15 liraya, 5 lira olan portakal 21 liraya, 4 lira 50 kuruş olan kuru soğan 15 liraya satıldı” dedi.

Aralık ayında marketlerde takip edilen 42 ürünün 30’unda fiyat artışı, 12’sinde fiyat azalışı görüldüğünü belirten Bayraktar, “Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 54,5 ile patlıcan oldu. Patlıcandaki fiyat artışını yüzde 54 ile yeşil fasulye, yüzde 46,7 ile marul, yüzde 30,1 ile salatalık, yüzde 27,3 ile ıspanak takip etti. Markette fiyatı en çok azalan ürün yüzde 16 ile mısırözü yağı oldu. Mısırözü yağındaki fiyat düşüşünü yüzde 11,8 ile portakal, yüzde 9,1 ile nohut, yüzde 7,3 ile pırasa, yüzde 4,2 ile Ayçiçek yağı, yüzde 3,5 ile patates izledi” diye konuştu.

Aralık ayında üretici fiyatlarında takip edilen 34 ürününün 23’ünde fiyat artışı olurken, 3’ünde fiyat düşüşü görüldüğünü belirten Bayraktar, “Üreticide en çok fiyat düşüşü yüzde 20,5 ile beyaz lahanada görüldü. Beyaz lahanadaki fiyat düşüşünü yüzde 10,4 ile pırasa, yüzde 5,6 ile mandalina izledi. Üreticide en fazla fiyat artışı yüzde 58,5 ile marulda görüldü. Maruldaki fiyat artışını yüzde 44,8 ile yeşil fasulye, yüzde 42,9 ile limon, yüzde 36,2 ile kabak, yüzde 35,8 ile domates takip etti. Üretici fiyatlarında havuç, kuru fasulye, nohut, kırmızı mercimek, yeşil mercimek, kuru üzüm, kuru incir, fındıkta fiyat değişimi olmadı” ifadelerini kullandı.

Aralık ayı üretici fiyat değişiminin nedenlerini sıralayan Bayraktar, “Lahana, pırasa ve mandalina da talep yetersizliği fiyatların düşmesine neden oldu. Marul, yeşil fasulye, kabak ve domateste arzdaki azalma ürün fiyatlarının artmasına neden oldu. Bu hasat sezonuna erkenci limonda oldukça düşük başlayan üretici fiyatı, yataklık limon hasadının başlamasıyla Aralık ayında artış gösterdi. Ancak halen üretici fiyatları geçen yılın gerisinde seyrediyor ve üreticilerimiz ürününü satmakta zorlanıyor. Hasadı tamamlanan mayer çeşidi limonda yeterli gelir elde edemeyen bazı üreticilerin ağaç kesimleri devam ediyor. Narenciyede maliyetlerin özellikle işçilik maliyetlerinin yüksek olması üreticileri perişan etti. Aralık ayında kuru soğan fiyatlarında artış görülse de, kuru soğan ihracatının kısıtlı açılması ve Tarım Kredi Kooperatifi alımlarının yeterli olmaması sebebiyle soğan piyasada alıcı bulamıyor. İhracat tamamen açılmazsa veya devlet alımları olmazsa ürün çürüyecek, bir sezonun emeği boşa gidecek. Havaların mevsim normallerinin üzerinde gerçekleşmesiyle kuru soğanda fire yüzde 20’yi buldu. Çiftçilerimiz narenciye ve kuru soğanda piyasanın canlanması için devletin alım yapmasını bekliyor. Patateste Türkiye geneli fiyatların ortalama 11 lira olmasına rağmen, hasat sezonuna yeni başlayan Ödemiş patatesinin 8 buçuk lira olması üreticileri mağdur ediyor” dedi.

“Ziraat Odalarımız aracılığıyla girdi piyasalarından aldığımız fiyat verilerine göre Aralık ayında, Kasım ayına göre; ÜRE gübresi yüzde 3,4, amonyum sülfat gübresi yüzde 2,7, 20.20.0 kompoze ve DAP gübresi yüzde 1,3, amonyum nitrat gübresi yüzde 0,9 oranında azaldı” diyen Bayraktar son olarak şunları söyledi:

“Geçen yılın Aralık ayına göre, DAP gübresi yüzde 18,8, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 14,1, amonyum sülfat gübresi yüzde 9,2, amonyum nitrat gübresi yüzde 3,4, ÜRE gübresi yüzde 1,3 oranında arttı. Mazot fiyatı son bir ayda yüzde 1,1 azalırken, son bir yıla göre ise yüzde 69,6 oranında arttı. Tarımsal üretim faaliyetinin olmazsa olmazı mazot fiyatlarında istikrar sağlanması için vergiler düşürülmelidir. Aralık ayında Kasım ayına göre süt yemi yüzde 10,49, besi yemi yüzde 10,19 artarken, son bir yılda süt yemi yüzde 41,1 ve besi yemi yüzde 39,8 oranında arttı. Aralık ayında zirai ilaç ve elektrik fiyatlarında değişim olmadı. Elektrik fiyatı son bir yılda yüzde 2,9 artarken, zirai ilaç fiyatında artış bir yılda yüzde 64,3 ulaştı. Gübre, yem, elektrik, zirai ilaç gibi girdiler de üreticilerimize makul fiyatlardan sağlanmalıdır. Tarımsal üretimde sürdürülebilirlik sağlanarak, üreticilerimizi ve tüketicilerimizi memnun edecek fiyatlara erişilmelidir.”

03 Oca 2024 - 13:34 - Ekonomi

Mahreç  Halil Yatar



göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Anayurt Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Anayurt Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Anayurt Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Anayurt Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.