Yoksullaştıran büyüme tam hız sürüyor

Turkiye ekonomisi yılın ilk çeyreğinde yüzde 7,3 büyürken, işgücü ödemelerinin gelir pastası içindeki payı yüzde 35,5'den yüzde 31,5'e geriledi. Böylece gelir dağılımı içinde emeğin payında iki yıldır yaşanan daralama 2022'nin ilk çeyreğinde de devam etti.

Uğur Duyan
Uğur Duyan Tüm Haberleri

Uğur DUYAN

ANKARA (Anayurt) - Türkiye ekonomisi yılın ilk çeyreğinde yüzde 7,3'lük büyüme ile ekonomi yönetiminin beklentilerini karşılarken, büyüme ivmesinden emekçinin payına yine yoksullaşma düşütü. Üstelik yüzde 7,3'lük büyüme, cuma günü açıklanacak olan ve yüzde 80'e dayanması beklenen mayıs ayı tüketici enflasyonu ile yüzde 130'u aşması öngörülen üretici enflasyonun gerilmesini müjdelemekten çok uzak. Çünkü piyasada talep gerilemiyor, elinde Türk lirası olan tasarruf sahipleri harcama yaparak kendini korumaya çalışırken, döviz cinsinden maliyetlerde yükselme eğilimi devam ediyor.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2022 yılının ilk çeyrek dönemine ilişkin Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) rakamlarını açıkladı. TÜİK verilerine göre, ilk üç aylık dönemde büyüme yüzde 7,3 olarak gerçekleşti. İşgücü ödemelerinin Gayrisafi Katma Değer içerisindeki payı ise 31,5 oldu. İşgücü ödemelerinin cari fiyatlarla Gayrisafi Katma Değer içerisindeki payı geçen yılın birinci çeyreğinde yüzde 35,5 iken bu oran 2022 yılında yüzde 31,5'e düştü.

HANEHALKI HARCAMALARINDA YÜZDE 19,5'LİK ARTIŞ

Türkiye ekonomisi yılın ilk çeyreğinde yüzde 7,3 büyüme kaydederken, yılın ilk çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre ise yüzde 1,2 büyüdü. Ana gruplara bakıldığında en yüksek büyümenin tüketim harcamalarında yaşandığı görüldü. Yerleşik hanehalklarının tüketim harcamaları, 2022 yılının birinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 19,5 arttı. Devletin nihai tüketim harcamaları yüzde 0,9, gayrisafi sabit sermaye oluşumu yüzde 1,1 arttı.

Mal ve hizmet ihracatı, 2022 yılının birinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 16,8, ithalatı ise yüzde 2,3 arttı.

SANAYİ BÜYÜMESİ HİZMETİN ARDINDA KALDI

Ana sektörlere bakıldığında yılın ilk çeyreğinde sanayinin büyüme performansının hizmetler sektörünün ardında kaldığı görüldü. Buna göre yılın ilk çeyreğinde sanayi bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 7,4 büyüdü. Hizmetler sektöründe büyüme ise yüzde 14,9 olarak kaydedildi. Tarımda yüzde 0,9 ile sınırlı bir büyüme kaydedilirken, inşaat sektörü ise yüzde 7,2 daraldı.

İNŞAAT YATIRIMLARINDA DARALMA

Yatırımların alt kalemlerine bakıldığında makine ve teçhizat yatırımlarında büyümenin, bununla birlikte inşaat yatırımlarındaki daralmanın devam ettiği izlendi. Verilere göre yılın ilk çeyreğinde inşaat yatırımları bir önceki yıla göre yüzde 9,8 daraldı. Böylelikle son üç çeyrekte inşaat yatırımlarında yıllık daralma kaydedilmiş oldu. Aynı dönemde makine teçhizat yatırımları ise yüzde 10,5 büyüdü. Bu büyümeyle birlikte makine teçhizat yatırımlarındaki büyüme ivmesi 10 çeyreğe yükseldi.

179,8 MİLYAR DOLARLIK EKONOMİ

TÜİK verilerine göre üretim yöntemiyle gayrisafi yurt içi hasıla tahmini, 2022 yılının birinci çeyreğinde cari fiyatlarla bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 79,5 artarak 2,5 trilyon TL oldu. GSYH'nin birinci çeyrek değeri cari fiyatlarla ABD doları bazında 179,8 milyar dolar olarak gerçekleşti.

EMEK YOKSULAŞIYOR SERMAYE ZENGİNLEŞİYOR

İşgücü ödemeleri, 2022 yılının birinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 59,7, net işletme artığı/karma gelir ise yüzde 88,1 arttı. İşgücü ödemelerinin yani emek girdilerinin cari fiyatlarla Gayrisafi Katma Değer içerisindeki payı geçen yılın birinci çeyreğinde yüzde 35,5 iken bu oran 2022 yılında yüzde 31,5 oldu. Net işletme artığı/karma gelirin payı ise yüzde 45,6 iken yüzde 47,6 oldu. Yani sermaye zenginleşmeye devam etti.

Yine TÜİK'e göre, Türkiye ekonomisi 2021'de de yüzde 11, 2020 yılının son çeyreğinde yüzde 9,1 büyümesine karşın işgücü ödemelerinin gelir pastasından aldığı pay yüzde 33,1'den yüzde 30,2'ye gerileyerek, yoksullaşmıştı. Öte yandan Net işletme artığı/karma gelirin payı ise yüzde 49,3'ten yüzde 52,6'ya yükseldi.

31 May 2022 - 10:00 - Ekonomi

Muhabir  Uğur Duyan



göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Anayurt Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Anayurt Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Anayurt Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Anayurt Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.