İklim kırmızı alarm veriyor

Olağanüstü sıcak hava dalgaları 2021 yılında Batı Kuzey Amerika ve Akdeniz’de rekorlar kırdı. Aşırı sıcaklar 500'den fazla insanın ölümüne neden oldu.

Uğur Duyan
Uğur Duyan Tüm Haberleri

Uğur DUYAN

ANKARA (Anayurt) – Küresel İklim Durumu raporu yayımlandı. Rapora göre, iklim değişikliğinin dört temel göstergesi olarak kabul edilen sera gazı konsantrasyonları, deniz seviyesinin yükselmesi, okyanus sıcaklığı ve okyanus asitlenmesi 2021'de yeni rekorlar kırdı.

Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) tarafından hazırlanan Küresel İklim Durumu raporuna göre, son yedi yılın kaydedilen en sıcak yedi yıl olduğu doğrulanırken, yılın başındaki ve sonundaki bir La Niña olayının geçici bir soğutma etkisi oldu. Ancak bu durum yükselen sıcaklıkların genel eğilimini tersine çevirmedi. 2021'deki ortalama küresel sıcaklık, sanayi öncesi seviyenin yaklaşık 1,11 santigrat derecenin üzerinde seyretti.

2021’de karbondioksit konsantrasyonu sanayi öncesi seviyenin yüzde 149'una ulaştığı 2020 verilerini de aşarak, yeni bir küresel zirveye ulaştı. Belirli konumlardan elde edilen veriler, 2020'de Hawaii'deki Mona Loa'da aylık ortalama karbondioksitin Nisan 2020'de 416,45 ppm'ye, Nisan 2021'de 419,05 ppm'ye ve Nisan 2022'de 420,23 ppm'ye ulaşmasıyla 2021'de ve 2022’nin başlarında artmaya devam ettiğini gösteridi.

OKYANUS ISINMASI SÜRÜYOR

Okyanusun yüzeyinden iki bin metre derinliğe kadar uzanan katman 2021'de de ısınmaya devam etti ve gelecekte de ısınmaya devam etmesi bekleniyor. Bu durumun değişmesinin en az 100 yıl, en fazla bin yıl sürmesi beklenirken, tüm veri setleri, okyanus ısınma oranlarının son yirmi yılda özellikle güçlü bir artış gösterdiğine işaret ediyor. Sıcaklık artık her zamankinden daha derin seviyelere nüfuz ediyor. Okyanusların çoğu, 2021'de en az bir noktada güçlü deniz sıcaklık dalgasını yaşadı.

Okyanuslar, atmosferin yıllık antropojenik karbondioksit emisyonlarının yaklaşık yüzde 23'ünü emer. Bu, deniz suyuyla reaksiyona girer ve organizmaları ve ekosistem hizmetlerini ve dolayısıyla gıda güvenliğini, turizmi ve kıyı korumasını tehdit eden okyanus asitlenmesine yol açar. Okyanusun pH'ı düştükçe, atmosferden karbondioksit emme kapasitesi de azalır. Raporda, "Açık okyanus yüzeyi pH'ının şu anda en az 26 bin yılın en düşük seviyesinde olduğunu ve mevcut pH değişim oranlarının en azından o zamandan beri benzeri görülmemiş olduğuna dair çok yüksek bir güven var" sonucuna varıldı.

KÜRESEL ORTALAMA DENİZ SEVİYESİ YÜKSELDİ

Küresel ortalama deniz seviyesi, 2013-2021 döneminde yılda ortalama 4,5 milimetrelik bir artışın ardından 2021'de yeni bir rekor seviyeye ulaştı. Bu, 1993 ile 2002 arasındaki oranın iki katından fazla ve esas olarak buz tabakalarından hızlanan buz kütlesi kaybından kaynaklanmakta. Bunun yüz milyonlarca kıyı sakini için önemli etkileri var ve tropikal siklonlara karşı savunmasızlığı artırıyor.

Buzullarda 2020 ve 2021 yıllarında, son yıllara göre daha az erime görülse de çok on yıllık zaman çizelgelerinde kütle kaybının hızlanmasına yönelik açık bir eğilim olduğu ortada ve ortalama olarak, dünyanın referans buzulları 1950'den bu yana 33,5 metre inceldi. Bu incelmenin yüzde 76'sı 1980'den bugüne kadar olan zaman diliminde gerçekleşti.

500'DEN FAZLA SICAK HAVA KAYNAKLI ÖLÜM

Olağanüstü sıcak hava dalgaları, Batı Kuzey Amerika ve Akdeniz’de rekorlar kırdı. Death Valley, California 9 Temmuz'da 54,4 santigrata ulaştı. Sicilya'da 48,8 santigratı gördü. Kanada'nın British Columbia eyaleti 29 Haziran’da 49,6 dereceye ulaştı. Bu değerler, rapor edilen 500'den fazla sıcak hava kaynaklı ölüme neden oldu.

OZON DELİĞİ AFRİKA’DAN DAHA BÜYÜK

Raporda Antarktika üzerindeki ozon deliğinin alışılmadık derecede büyüdüğüne ve derinleştiğine dikkat çekilerek, ozon deliğinin güçlü ve istikrarlı bir kutup girdabı ile alt stratosferdeki ortalamadan daha soğuk koşullar sonucunda Afrika’dan daha büyük boyutlara yani 24,8 milyon kilometrekareye ulaştığı ifade edildi.

# Ankara

25 May 2022 - 17:39 - Kent-Çevre

Muhabir  Uğur Duyan



göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Anayurt Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Anayurt Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Anayurt Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Anayurt Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.