'Mekansal erişilebilirlik yok'

Türkiye'de engelli bireylerin ürün veya hizmetlere sağlıklı biçimde ulaşmaları neredeyse imkânsız. Engellilerin Tüketici Hakları Projesi'nden Özgür Hüseyin Akış; Türkiye'de engelli bireylerin ürün veya hizmetlere sağlıklı biçimde ulaşamadığını söyledi.

Uğur Duyan
Uğur Duyan Tüm Haberleri

Uğur DUYAN

ANKARA (Anayurt) - Engellilerin Tüketici Hakları Ağı Projesi'nin İletişim ve Halkla ilişkiler Uzmanı Özgür Hüseyin Akış; Türkiye'de engelli bireylerin ürün veya hizmetlere sağlıklı biçimde ulaşamadığını belirterek, "Temel ihtiyaçlar başta olmak üzere birçok mekânın erişilebilirliği yok" dedi. Akış ile Engellilerin Tüketici Hakları Manifestosu ve Engellilerin Tüketici Hakları Projesini konuştuk.

İsterseniz, söyleşimize Engellilerin Tüketici Hakları Manifestosu ve Engellilerin Tüketici Hakları projesi hakkında konuşarak başlayalım. Böyle bir manifesto hazırlama fikir nasıl ortaya çıktı?

Engellilerin Tüketici Hakları Projesi 2021 yılının nisan ayında başladı. Türkiye'den Engelliler Konfederasyonu ve Tüketici Hakları Derneği, Bulgaristan Ulusal Aktif Tüketiciler Derneği ve Bulgaristan Görme Engelliler Spor Federasyonu arasında oluşturulan ağ ile başladı. Geçtiğimiz sürede birçok farklı engel grubundan sivil toplum örgütleriyle bir araya gelip fikir alışverişinde bulunup, sorunların karşısında çözümleri sunduğumuz kapsamlı bir manifesto oluşturduk. Engellilerin de ayrıca tüketici olduğu bu kapsamda karşılaştıkları sorunlar hiç gündeme gelmemiş bir başlık olarak yerini almıştı. Yürüttüğümüz bu proje dünyada bir ilk durumunda. Manifesto da Türkiye'de bu kapsamda ilk olma özelliği taşıyor.

Engellilerin Tüketici Hakları Ağı projesi tam olarak neyi ya da neleri kapsayan bir çalışmadır?

Mal ve hizmetlerin, çevrenin, bilgi ve teknolojinin erişilebilir olmaması hem yaşanan sorunların kaynağı olmakta hem de yaşanan sorunları, hak ihlallerini ağırlaştırmaktadır. Bu sorunlarla beraber toplumun tümüyle beraber engellilerin önemli hak ihlalleri yaşadığı bir alan ise tüketici hakları konusudur. Bu kapsamda Ağın kuruluşu hem Türkiye'den hem de uluslararası birçok engelli, tüketici derneklerinin aynı sorunlar ve çözümler doğrultusunda beraberce çözüm getirme önerisi ve isteğiyle kuruldu. Ağın kuruluşu projenin hedefiydi aynı zamanda.

Engellilerin tüketici haklarına ilişkin gelişmiş ülkelerde ya da genel bir ifadeyle yurt dışında ne gibi çalışmalar yürütülüyor?

İki başlık anlamında yıllara yayılan bir mücadele ve iyi örnekler mevcut. Ancak Engellilerin Tüketici Hakları anlamında yürütülen bir örnek ile karşılaşmadık.

Türkiye'de engelli bireylerin ürün veya hizmetlere erişiminde karşılaştığı sorunlar nelerdir?

Temel ihtiyaçlar başda olmak üzere birçok mekânın erişilebilirliği yok. Marketler de ortopedik engelliler için hem girişlerde bununla birlikte rafların uzunluğu tek başlarına alışveriş yapmalarına engel oluyor. Yine görme engelliler için ürünlerde Braille alfabesi kullanılmaması yine erişimde soruna neden olmaktadır. Çölyak hastalarının tüketebildiği gıdaların çok az üretilmesi ve bunun yanında ücretlerinin yüksekliği yine erişilebilirlik sorunu olarak değerlendirilmelidir.

Türkiye gibi tüketici haklarının görece geri kaldığı bir ülkede, engelli bireyler tüketici olarak haklarını nasıl arayabilir?

Bütün insanların temel ihtiyaçları devlet tarafından karşılanmalı. Barınma, beslenme, sağlık, eğitim bunların ücretsiz olarak sağlanması eşit yurttaşlık talebiyle birlikte mücadele başlığı olmalı. İş fırsatı yine her yurttaşa eşit bir şekilde sağlanmalı. Çalışma koşullarının oluşturulması erişilebilirliği yine devletin sorumluluğunda olduğu mücadele konusu edilmeli. Sivil Toplum Örgütlerinde mücadele yürütmek kazanım sağlayacaktır. Sorunun temelini oluşturan eşitsizliklerin ve yoksulluğun ortadan kaldırılması ise bir sistem sorunudur.

19 May 2022 - 00:00 - Ekonomi

Muhabir  Uğur Duyan



göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Anayurt Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Anayurt Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Anayurt Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Anayurt Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.